අනුර කතරගම දේවාලෙ රත්තරන් ටිකට අරින්නද යන්නෙ: ඉතිහාස කතාවක්!

මේ ගොඩක් ආණ්ඩු විරෝධී අය ලොකූ විවේචනයක් කරනව ආණ්ඩුව කතරගම දේවාලෙ රත්තරන්වලට අරින්න යනව කියල​. පළවෙනි එක තමා ඒක වැරදියි. කතරගම අළුත් බස්නායක නිලමෙ ඊයෙ පැහැදිලිවම කිව්ව; මොනරාගල ඉස්පිරිතාලෙ ඇතුලෙ දේවාලෙන් හදන ඉස්පිරිතාල බිල්ඩිම ඉවරකරගන්න සල්ලි මදි, තව මොනවද කරගෙන යන සුබ සාධන වැඩ වගයකටයි සල්ලි මදි, [ඒ වගේම දේවාලෙ තියෙන රත්තරන් වලින් කොටසක් දිත්වා වෙලාවෙ ගහගෙන යන්න ගිහින් බේරුනා], ඒ වගේම රජයටත් උදව් කරන්න ඕන දිත්වා අර්බුදයෙන් ගොඩ එන්න​, ඒ නිසා බැතිමතුන් පූජා කරල තියෙන රත්තරං පිළිම හැර ඉතුරු රත්තරන් වලින් ප්‍රමාණයක් විකුණන්න බෞද්ධ කටයුතු කොමසාරිස් ගෙන් අවසරය ඉල්ලල විතරයි තියෙන්නෙ, විකුණන්න තාම තීරණයක් අරගෙනවත් නැහැ කියල​. ඒක කිව්වෙ මොනරාගල හදන ඉස්පිරිතාල බිල්ඩිමේම ඉඳගෙන​.

දෙවෙනි එක තමා අරුණ පත්තරේ අද තියෙන යට දාන පින්තූරෙ තියෙන ප්‍රවෘත්තිය​. ඒකට අනුව​, කතරගම දේවාලෙ මේ ඊයෙ පෙරේද වෙනකම් හිටපු බස්නායක නිළමෙ කියනව​; දේවාලෙට රත්තරන් පූජා කළාට වැඩක් නැහැ කියල​. මේ විවේචනය කරන අය මාර බෞද්ධ බැතිමතුන් වගේ නෙ මේව​ කියන්නෙ. ඒ නිසා මේ ඉතිහාස කතාවත් මතක් කරන්න හිතුනා;

මහාවංශයෙ 42වන පරිච්ඡේදයට අනුව​, රට ආර්ථික වශයෙන් බංකොලොත් වෙලා තිබ්බ වෙලාවක, ඉතාම බුද්ධාගමට ඉතාම ලැදි රජකෙනෙකු වෙච්ච දාතෝප තිස්ස රජුගෙ කාලෙදි, හදිසි ජාතික අවශ්‍යතාවය නිසා පන්සල් දාගැබ්වල තිබ්බ රත්තරන් පිළිම​, වටිනා වස්තුව​, රත්තරන් ඔක්කොම රජයට ගත්ත​. ඒ විතරක් නෙමෙයි ථූපාරාම දාගැබේ චූඩාමාණික්‍යයේ රත්තරං [the golden pinnacle of the Thuparama stupa] ඒ වගේම රුවන්වැලිසෑයෙ කොත වැහෙන්න හදල තිබ්බ රත්තරං ඡත්‍රය [the golden umbrella that sheltered great Ruwanvali sutupa](ඔය කුඩයක් වගේ එක​) පවා ගත්ත​. එහෙම ඉතිහාසයක් තියෙන්නෙ.

ඉතිං මේ කතරගම රත්තරන් අනුර ඉල්ලලත් නෙමෙයි දෙන්න යන්නෙ. අනික ඕව දේවාල අස්සෙ තියන් ඉඳල වැඩකුත් නැහැ, කපුවො උස්සනව​, නිලමෙල උස්සනව​, මතකනෙ මහ කපුව චමුදිතට දුන්න ඉන්ටර්විව් එකේදි කියපු ඒව​. පොර කිව්වෙ බැතිමතුන් පූජ කරන රත්තරන් වලින් කොටසක් උන් ගන්නව. ඒවගෙන් දරුවන්ට, ගෙදර අයට රත්තරං බඩු හදල දෙනව, කොටසක් විකුණ ගන්නවා කියල​. ඉතිං බෞද්ධ කොමසාරිස්ටත් කියන්න තියෙන්නෙ ඔය බස්නායක නිලමෙ ඉල්ලල තියෙන අනුමැතිය දෙන්න කියල​.

© උවිඳු කුරුකුලසූරිය